Duurzaam ondernemen is future-proof ondernemen

5. Duurzaamheid

 VERKLEINEN VAN ONZE FOOTPRINT

De aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen m.b.t. gezondheid, duurzaamheid en milieu neemt steeds verder toe. Bedrijven die geen rekening houden met milieu en met arbeidsomstandigheden tijdens de productie van goederen lopen het risico imagoschade op te lopen. Duurzaamheid wordt steeds breder gedragen, zowel door supermarkten, groothandels, retailers, modemakers als door consumenten. Nooit eerder in de geschiedenis is men over het algemeen zo rijk geweest als nu. Iedereen die meer dan 1.000 euro per maand verdient, behoort tot de tien procent rijkste mensen op aarde (Globalrichlist).

“Consumenten worden steeds bewuster van het milieu, het produceren van kleding is wat dat betreft nog een hele vervuilende industrie. De verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij de producenten om daar wat aan te doen”
Michel Evers, Bell Rain.

 SLOW FASHION

Globalisering en digitalisering hebben de textiel- en kledingindustrie in de 20ᵉ eeuw fundamenteel veranderd. De industrie is steeds groter, sneller en goedkoper geworden. Het tegenwicht is dat men vervreemd is geraakt van de oorsprong van kleren en dat men niet meer weet welke en hoeveel handen eraan te pas komen. Het goede nieuws voor de Mode-industrie is dat specialisten een wereldwijde groei voorspellen van 408 miljard in het jaar 2017 naar 712 miljard dollar in 2022 (Emerce). De opkomende wereldwijde middenklasse – met name in Azië – en de verbetering van online toegang spelen hierin een belangrijke rol. Maar deze wereldwijde marktontwikkelingen brengen ook bedreigingen met zich mee, zoals de hoge kosten van het retours van gekochte goederen. Daarnaast legt ‘Fast Fashion’ druk op bestaande productiecycli. Ethisch geproduceerde en groene productiematerialen hebben daarom steeds vaker de voorkeur. En er is veel van alles, met merkfragmentatie tot gevolg. Duurzaamheid is ook het uitgangspunt van zogenaamde slow fashion, van lokale en fair trade productie, hergebruik, milieuvriendelijke materialen en productietechnieken. Vooral kleine ontwerpers zijn overtuigd van de noodzaak van slow fashion en brengen daarom slechts één of enkele collectie(s) per jaar of zelfs minder uit. Ze maken kleding on demand, op maat en van een kwaliteit die langer meegaat. Hun werk is duurder, maar ambachtelijk gemaakt, heeft een kleine oplage of is uniek.

“Kop staart bedrijven lijken langzaam te verdwijnen omdat er steeds meer disciplines worden uitbesteed naar lage loon landen. Helaas gaat er daardoor veel kennis verloren. De toekomst van de confectie gaat daardoor wel veranderen”
Michel Evers, Bell Rain.

 INNOVATIE VAN MATERIALEN, PRODUCTIETECHNIEK EN -PROCES

Hand in hand met duurzaamheid gaat de innovatie van materialen, techniek en productieproces. Als alternatief voor sterk milieuvervuilende stoffen worden nieuwe materialen ontwikkeld op basis van bijvoorbeeld brandnetels en bamboe. Digitale patroonprogramma’s, bodyscanning en 3Dprinting worden nu alleen nog op kleine schaal toegepast of voor specifieke markten als de sport of defensie. Op middellange termijn komen ze ook beschikbaar voor bredere toepassingen. 

Steeds meer Retail organisaties doen aan maatschappelijk verantwoord ondernemen waarbij duurzaamheid de rode draad vormt.  

Brancheorganisaties spannen dan ook samen om hun steentje bij te dragen door een brancheplan ‘Duurzaam Verpakken’ op te stellen. Dit plan heeft als doel de ambities voor het verduurzamen van verpakkingen bij import, productie en de verkoop bestemd voor de Nederlandse markt voor de periode 2019 tot en met 2022 met een doorkijk naar 2025 (CBL, Deel je kennis community).

“Ik zie dat er in Nederland steeds meer wordt gedaan aan maatschappelijk ondernemen en dat er nagedacht wordt over de verpakkingen. Er wordt bijvoorbeeld nagedacht of de verpakking niet recyclebaar is. Dat plastic velletje over de komkommer heeft een functie, namelijk die komkommer vers houden. Ik vraag me af of het weghalen van de verpakkingen niet teveel voedselverspilling gaat opleveren…”
Rico Deetman, Avans Hogeschool.

 GROOTHANDEL ALS KARTREKKER VAN DUURZAAMHEID IN SUPPLYCHAIN

De Groothandels zullen steeds meer regisseur in de keten worden in plaats van ‘middle man’ door de duurzame vraag en aanbod actief te koppelen. In de informatievoorziening wordt het duurzaam aspect steeds meer meegenomen. Er is bijvoorbeeld niet alleen maar informatie over prijs en levertijd, maar ook de milieuvoetafdruk en productieomstandigheden van producten wordt gecommuniceerd. Dit draagt bij aan een verantwoorde keuze van de klant. Van commercieel medewerkers en junior accountmanagers wordt er dan ook verwacht dat ze de klant informeren over duurzame alternatieven die op de markt beschikbaar komen. Eén van de kansrijke routes voor de groothandel is een circulaire economie. Een economisch model waarin grondstoffen, materialen en producten hun waarde houden, doordat ze aan het eind van hun levensduur opnieuw in de keten worden ingezet. Dit kan door anders te produceren, maar ook door een retourlogistiek op te zetten die grondstoffen daadwerkelijk weer uit laat komen bij partijen die ze kunnen hergebruiken. Een uitgelezen kans voor de groothandel om als ketenregisseur op te treden.

Groothandelaren moeten zich steeds meer onderscheiden. Duurzaamheid is een goede manier om te onderscheiden omdat steeds meer klanten vragen om duurzame producten of alternatieven, waarbij zakelijke afnemers duurzaamheid zelfs als randvoorwaarde opnemen in hun aanbestedingen. Uit het GfK-Duurzaamheidsonderzoek (2016) blijkt dat 49 procent van consumenten duurzaamheid meeneemt in zijn aankoopbeslissing. In 2015 was dit nog 42 procent. Duurzaamheid wordt dus elk jaar belangrijker.

De groothandelaar weet als geen ander wat de markt te bieden heeft, ziet nieuwe ontwikkelingen en heeft een goede relatie met leveranciers. Vanuit die rol kan hij klanten adviseren over duurzame en circulaire alternatieven in het assortiment. Een groothandelaar levert niet alleen producten, maar gaat ook steeds meer diensten leveren. Denk daarbij aan de installatie en het onderhoud van apparatuur. Deze vorm van ont-zorgen geeft niet alleen een impuls aan een langere levensduur van producten, maar helpt ook om een ‘duurzame’ klantrelatie op te bouwen.

“Ik denk dat je studenten moet uitdagen om over duurzaamheid na te denken. Als organisatie kun je namelijk duurzaamheid wel verlangen maar het gaat pas leven bij werknemers als ze het besef hebben wat duurzaamheid en circulaire economie betekenen en op welke manier zij hieraan een steentje kunnen bijdragen. Het begint dus allemaal bij bewustwording”
– Benno Roelofsen, Interface.

Impact beroepsonderwijs

Een eerste stap om duurzaamheid onder aandacht te brengen bij studenten is het creëren van bewustzijn over duurzaamheid en de circulaire economie. Specifieke productkennis over herkomst etc., maar ook de reis in de gehele keten kan een positieve bijdrage leveren aan de binding van klanten. En Een out-of-the-box houding en bijgebrachte bewustwording over verschillende milieuvriendelijke alternatieven kan helpen bij het ontdekken van de eigen taak wat betreft duurzaamheid.

Het zou helpen als duurzaamheid en circulaire economie in het onderwijs zich uit in concrete theorie opdrachten en stageopdrachten. Zo krijgt de student een beter beeld en gaat het onderwerp duurzaamheid meer bij ze leven.

Harry Bijl, INretail

De maatschappij wordt digitaler, socialer en duurzamer. Als je kijkt naar de ‘Consumens’ wordt die steeds bewuster. ‘Waar, wanneer, wat en waarom wil ik het. En wil ik het kopen of huren?’ En aan de andere kant is de klant ook steeds meer sturende, die zegt bij jou wel en bij jou niet, ik wil het morgenochtend, maar niet in de avond. Winkels moeten wendbaar worden en tijdig kunnen inspelen op de klantbehoeften.

INHOUDSOPGAVE SECTORALE TRENDS HANDEL