Robotisering vraagt juist om menselijke vaardigheden

6. Robotisering en automatisering

 VRAAG NAAR SOCIALE MEDIASPECIALISTEN EN TECHNISCH PERSONEEL

Het effect van automatisering op retail, mode en groothandel is onmiskenbaar. Omdat technologie de efficiëntie van de supply chain kan verbeteren, doorlooptijden kan verminderen en vraag kan voorspellen – waarop het aanbod kan worden aangepast – wordt het een essentieel onderdeel van de retail van morgen. Verder transformeert de rol van de consument door robotisering van eindgebruiker naar co-vormgever. Experts denken dat het (mede)-ontwerpen van producten als brillen, horloges, meubels en kleding – onder andere door de invloed van 3D-printing – steeds normaler wordt. Ander voorbeeld van automatisering in de Retail is het werken met Personal Digital Assistants (pda’s) of tablets om snel te kunnen inzien of een product nog op voorraad is of dat een product bij een ander filiaal beschikbaar is. Dankzij vergaande automatisering wordt er een wereldwijde banengroei verwacht, dat geldt ook voor de retail en groothandel. Daarentegen betekent dat voor de MITT-sector wel dat er minder werknemers nodig zijn om één machine te bedienen en dat de vraag nog hoger technisch personeel zal stijgen. Grote veranderingen in de aard van de werkzaamheden vereisen andere skills. Groei is vooral te verwachten in beroepen als data scientist, applicatieontwikkelaars en e-commerce- en social-mediaspecialisten. Daarnaast zal een groei bestaan in taken waarvoor typisch menselijke eigenschappen nodig zijn, zoals sociale en communicatieve vaardigheden (World Economic Forum).

“De automatisering en robotisering zal zich zeker door ontwikkelen en de impact kan groot zijn, zeker als je kijkt naar de distributiecentra. Maar op de winkelvloer verwacht ik de komende jaren geen ingrijpende veranderingen waardoor traditionele supermarkten weggeconcurreerd worden. In Engeland heb je de online retailer Ocado, die hebben gerobotiseerde distributiecentra. Maar die zijn dermate kapitaal- als kennisintensief dat ze feitelijk meer kosten per euro omzet maken dan traditionele supers.”
– Prof. dr. Laurens Sloot, Rijksuniversiteit Groningen en EFMI Business School.

 DE ‘LAST MILE’

De integratie van zelfrijdende systemen en draagbare computers in gecoördineerde systemen leidt tot revolutionaire veranderingen in de industrie. Onbemande vrachtschepen, autonome vrachtwagens, stock-picking robots in magazijnen en drones die boodschappen bezorgen – deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat menselijke fouten haast niet meer voorkomen. Robotica speelt in elk deel van de supply chain een rol, van grondstofwinning tot aan ‘the last mile’ – de levering aan de eindgebruiker.

Sommige taken zullen in de toekomst wellicht verdwijnen door automatisering. Denk aan de kassafunctie, robots in distributiecentra, robots die vakkenvullen, kleding opvouwen en klanten de weg wijzen. Weer andere taken komen door technologie vaker bij klanten te liggen in plaats van bij de medewerker. Denk aan het uitvoeren van scans, metingen, ontwerp en het personifiëren van producten. Het wegvallen van taken biedt de medewerker mogelijk meer ruimte voor advisering, face-to-face contact en het ‘blij’ maken van klanten.

Voor de groothandel geldt dat de standaard goederenstromen over vijf tot tien jaar veelal zijn geautomatiseerd. Medewerkers krijgen een nieuwe rol waarin het omgaan met IT belangrijk is, evenals het managen van complexe en nieuwe situaties. Naast technische vakkennis zijn generieke kwaliteiten zoals flexibiliteit, probleemoplossend vermogen, zelfstandigheid, klantgerichtheid, digitale vaardigheden, nauwkeurigheid en een 24/7 mentaliteit de belangrijkste criteria voor het beoordelen van medewerkers.

“De simpele banen worden overgenomen door automatisering, bijvoorbeeld kassa draaien, het verpakken van materiaal, logistiek DC’s bestaan straks alleen maar uit robots. En dan moet je goed nadenken wat die groep dan wel gaat doen. In Amerika is 60 procent in de Retail HBO geschoold omdat er andere vaardigheden worden gevraagd, het niveau moet dus gewoon omhoog”
Enrico Deetman, Avans Hogeschool.

Impact beroepsonderwijs

De komst van robotisering en automatisering leggen meer nadruk op de 21 eeuwse vaardigheden. Robots kunnen de routinematige taken overnemen maar het sociale en empathische werk niet. Aangezien het menselijk contact de rode draad vormt in de commercie, IH/GH, retail en de mode, moeten studenten deze eigenschappen bijna van nature al hebben. De waarde van empathische en sociale skills versterkt alleen maar, doordat consumenten steeds meer behoefte hebben aan goede service. Verder worden de competenties flexibiliteit, probleemoplossend vermogen, zelfstandigheid, klantgerichtheid, digitale vaardigheden, nauwkeurigheid en een 24/7 mentaliteit belangrijke vaardigheden.

Geo Aldershof, Nederlands Verbond van de Groothandel

Studenten moeten ondernemender zijn en daar bedoel ik mee dat zij op alle vlakken net iets meer moeten doen dan normaal. Het gevolg is dat functies waar voorheen voornamelijk niveau 3 geschikt voor was, nu meer geschikt is voor niveau 4, en de functies op niveau 4 nu meer geschikter worden voor het hbo. Er is sprake van een opwaartse druk.

INHOUDSOPGAVE SECTORALE TRENDS HANDEL