Blijven transformeren

3. Sociaal-culturele ontwikkelingen

Bij sociaal-culturele factoren gaat het om kenmerken en invloed van de cultuur en leefgewoonten, zoals normen en waarden, subculturen, en opleidingsniveau.

STIJGEND OPLEIDINGSNIVEAU

Het gemiddelde opleidingsniveau van de Nederlandse bevolking stijgt al jaren. In 1990 was nog 45 procent van de Nederlandse bevolking in de leeftijd van 25-64 jaar laag opgeleid (basisniveau of maximaal lbo/vbo/mavo/mbo-1), in 2016 is dit afgenomen tot 23 procent. Dit betekent dat een steeds kleiner deel van de bevolking geen startkwalificatie heeft. 

EEN LEVEN LANG ONTWIKKELEN

Ontwikkelingen op arbeidsmarkt, zoals flexibilisering en automatisering, zorgen er voor dat de benodigde vaardigheden voor een baan steeds minder hetzelfde blijven in de tijd. Werknemers moeten daarom blijvend flexibel zijn in carrièreverwachtingen en snel inspelen op veranderingen. Het is belangrijk dat zij hun kennis en vaardigheden blijven ontwikkelen; een leven lang leren wordt steeds belangrijker (STC Group).

21ST CENTURY SKILLS

Het onderwijsbeleid staat de laatste tien jaar sterk in het teken van prestaties en rendementen. De nadruk op het verbeteren van met name de opbrengsten in taal en rekenen roept discussie op of andere vaardigheden daardoor niet te veel in het gedrang komen (SCP). Een manier om jongeren voor te bereiden op de arbeidsmarkt van de toekomst is door in het onderwijs te focussen op de 21st century skills. Doordat de vraag van de arbeidsmarkt verandert door bijvoorbeeld digitalisering, is het belangrijk om jongeren de juiste vaardigheden aan te leren om hen hierop voor te bereiden. Bij 21st century skills gaat het om competenties zoals samenwerken, creativiteit, ict-vaardigheden, communiceren, probleemoplossend vermogen, kritisch denken en sociale en culturele vaardigheden (Kennisnet). Om leerlingen goed voor te bereiden op de 21e eeuwse samenleving, is het belangrijk dat deze vaardigheden een plek krijgen in het onderwijs. Diverse scholen vinden dit ingewikkeld. Uit onderzoek blijkt dat lessen op school over computers en het gebruik van digitale media niet of nauwelijks bijdragen aan de digitale geletterdheid van leerlingen (Kennisnet).

SCP

Overal in Europa stijgt het opleidingsniveau van de bevolking, maar in Nederland ligt dat boven het Europese gemiddelde.

Specialistisch vakmanschap

De gezondheidszorg wordt door vergrijzing van de bevolking steeds meer geconfronteerd met problemen die de grenzen van de verschillende disciplines overschrijden (tijdstroom.nl). Retailers zoals Specsavers spelen hier op in door niet alleen oogzorgproducten maar ook producten voor het gehoor aan te bieden.

Er ontstaan meer multidisciplinaire praktijken, waarin diverse gezondheidstechnische beroepen samenwerken. Een voorbeeld hiervan zijn praktijken waarin tandartsen en tandtechnici zich clusteren (ABF Research2). Zodoende bespreken tandartsen in samenwerking met tandtechnici wat er moet gebeuren en zijn de tandtechnici rechtstreeks betrokken bij de patiënt.

Mensen hebben steeds meer aandacht voor hun eigen welzijn en dat van hun kinderen. Dit is bijvoorbeeld te merken binnen gezondheidstechnische beroepen. Ouders zijn bereid om geld uit te geven aan goede en moderne schoenen voor hun kinderen. Ook wanneer hier een eventuele aanpassing voor nodig is. Mensen bewegen ook steeds meer en langer. Goede (sport) schoenen met eventuele aanpassingen zijn daarbij belangrijk (OST en OT).