Innovatie en “nieuwe” veiligheidsmaatregelen

5. Nieuwe technologieën voor veiligheid

 

Het werk in deze sector kan invloed hebben op de gezondheid, door het werken in bepaalde condities of met gevaarlijke stoffen, waarvan je de gevolgen pas na langere tijd merkt. Daarnaast kan het voorkomen dat er ongelukken gebeuren van ernstige aard. Ook risicovolle situaties, zonder dat er echt iets verkeerd gaat, komen vaak voor. De Onderzoeksraad Voor Veiligheid (OVV) onderzocht de afgelopen jaren meerdere incidenten in de bouw. Volgens de raad zijn bouwbedrijven na een ongeluk meer bezig met het afwentelen van de schuld, dan met het verbeteren van de veiligheid. Ook is de prijs vaak leidend en zijn bij de bouw zoveel partijen betrokken dat niet duidelijk is wie precies waarvoor verantwoordelijk is.

Veiligheid, in het bijzonder procesveiligheid is een heel belangrijk thema. Gevaar van explosie en/of kettingreacties kan al ontstaan door verkeerde coatings op leidingen aan te brengen. Veel onveiligheid is onzichtbaar. Dat stelt nieuwe eisen aan werknemers. Als gevolg van de explosies bij Chemie Pack en Shell in Moerdijk is hiervoor extra aandacht ontstaan. Daarnaast zorgt automatisering voor een behoefte aan een hogere mate van alertheid, denk aan die piloot in het vliegtuig die continu alert is op afwijkingen, maar ook op kansen.

COMPLEX

Een factor die de veiligheid op bouwplaatsen negatief beïnvloedt, is de fragmentatie. Hoe meer ondernemers er bij een bouwproject betrokken zijn, des te groter de kans dat allerlei veiligheidsinstructies van opdrachtgevers verwateren. Het overzicht raakt zoek en er ontstaat veel onduidelijkheid omtrent de verantwoordelijkheden. Dat is zeker het geval als grote bouwbedrijven kleinere partijen inhuren.

“Ik roep altijd naar bouwers; Laat nou eens een keer iets weg, waarvan jij denkt dat het absoluut noodzakelijk is. Bijvoorbeeld een uitvoerder op de bouwplaats, dat is eigenlijk een trouble-shooter. Als je een trouble-shooter op de bouwplaats hebt lopen, dan weet je één ding zeker; je zult altijd problemen hebben, want niemand voelt zich echt verantwoordelijk. Terwijl als de uitvoerder er niet is dan moet je als voorbereider of coördinator, veel meer gaan nadenken over logistiek, volgorde en afspraken met leveranciers. Het weglaten van bepaalde rollen zorgt ervoor dat mensen dus inventief en alert worden”
– 
Jan Willem van de Groep, innovator bouwindustrie.

VEILIGHEID DOOR SENSOREN

Met procedures en technologieën zijn veel ongelukken op de werkvloer te voorkomen. Daarnaast is bewustwording van gevaren en risico’s erg belangrijk. Bewustzijn bij studenten en zittende medewerkers kan veel ongelukken voorkomen en bedrijven op die manier ook veel onkosten schelen. Tegenwoordig kan er ook met behulp van techniek veiliger en gezond gewerkt worden. Zo kunnen sensoren veel meten in een werkomgeving. Ze kunnen controleren waar zich apparatuur of mensen bevinden, of bijvoorbeeld het zuurstofgehalte en andere stoffen in een ruimte meten of aangeven of bepaalde kabels op spanning staan. Ook zijn er nieuwe aanrijbeveiligingssystemen ontwikkeld, om ongelukken bij het achteruitrijden te voorkomen, waarbij het standaard ‘piepgeluid’ gecombineerd is met camerabeelden en sensorinformatie.

 

VEILIGHEIDSAPPS

Daarnaast zijn er speciale beveiligingsapps die ongelukken kunnen voorkomen en zorgen voor betere communicatie op de werkvloer. Zelfs augmented reality (AR) kan worden ingezet. Met AR kun je beelden over de werkelijkheid heen leggen, bijvoorbeeld via een smartphone. Zo kunnen er op de plek waar gewerkt wordt, risicopunten worden aangewezen. Een voorbeeld van uit de bouw is Heijmans GO! waarmee onveilige situaties eenvoudig vastgelegd kunnen worden, inclusief een foto van de genomen maatregelen. Speciaal bedoeld voor werknemers en zzp’ers die in de bouw, infra en afbouw werken, is de Bouw Veilig-app van de FNV met informatie uit de Arbo-catalogi bouwnijverheid, handige checklijsten en een overzicht van risico’s en maatregelen. En als je dan toch FNV intypt in de Applestore of Google Play Store, dan kom je vanzelf de Decibelmeter-app tegen die via de microfoon van de telefoon het geluidsvolume in decibel (dB) meet. Boven 85 dB betekent gehoorbescherming verplicht.

UNIFORME VEILIGHEIDSREGELS

Een nette en opgeruimde werkplek is fijn om op te werken, maar zorgt ook voor vermindering van ongelukken. Hierbij moet enerzijds gedacht worden aan het inzetten van communicatiemiddelen om de omgeving zo goed mogelijk te kunnen informeren. Anderzijds gaat het over het inzetten van materieel (opbergplekken, kasten met gevaarlijke stoffen etc.) dat een positieve invloed heeft op een nette en representatieve werkplaats. Een grote stap voorwaarts kan gezet worden als veiligheidsinstructies beter en uniformer worden. Nu krijg je bij elke bouwer weer andere instructies en is er te weinig informatie over de daadwerkelijke risico’s die er op een project zijn.

“Op het moment dat er bij een bedrijf een incident plaats vind, is de reactie binnen het bedrijf vaak dat er nieuwe veiligheidsregels worden ingesteld. Wanneer ieder bedrijf zo reageert krijg je verschillende regels wat uniformiteit in de weg staat. Rondom veiligheid willen wij gewoon regionale afspraken maken, we hebben nu een Trainingplant (real-life oefen omgeving) waar veiligheidsoefeningen plaatsvinden. We spreken met z’n allen een basisset aan veiligheidsregels af en bedrijven kunnen hun eigen extra regels daaraan toevoegen”
– Cees Alderliesten, Deltalinqs en Katapult.

Impact beroepsonderwijs

Uitvoerders, opdrachtgevers en vergunning verstrekkers hebben de gedeelde verantwoordelijke om te zorgen voor een veilige werkomgevingen. Maar veiliger werken begint bij elke individuele vakman. Er is een groei van het algemeen veiligheidsbesef nodig. 

“Veiligheid hangt samen met awareness en met alertness. Weten wat veiligheidsrisico’s zijn is een ding, maar zie je ook echt wat er gebeurt in een fabriek, en neem je dan ook actie?”
– Onno de Vreede, VNCI.

Onno de Vreede, VNCI

Veiligheid hangt samen met awareness en met alertness. Weten wat veiligheidsrisico’s zijn is een ding, maar zie je ook echt wat er gebeurt in een fabriek, en neem je dan ook actie?

“Je kunt mensen iets aanleren waardoor ze weten wat veilig werken is maar punt twee is of ze er ook naar handelen. Je wilt veilig handelen toetsen in de praktijk. In de regio Rotterdam ontstaan er bij heel veel bedrijven ‘Safety Centre’ die werknemers bewust maken en bepaalde gevaarlijke situaties nabootsen. Soms als fysieke omgeving , soms door middel van gebruik van virtual reality en serious gaming”

Cees Alderliesten, Deltalinqs en Katapult.

SECTORALE TRENDS TGO INHOUDSOPGAVE