Veranderingen bieden kansen

7. Andere verdienmodellen

Een groeiende groep FinTech-bedrijven dagen de gevestigde bancaire orde uit. Ze bieden de klanten voor elk van bancaire taken (of delen daarvan) alternatieven die gebaseerd zijn op nieuwe technologieën, vaak met een digitale bediening. Ook ontstaan er andere verdienmodellen die inspelen op de veranderingen op de markt, zoals verzekeringen, die specifiek zijn gericht op schade als gevolg van cybercriminaliteit. Branchevreemde partijen waaronder accountants gaan juridische diensten aanbieden, waaronder advisering over bedrijfsopvolging of bedrijfsovername. Hierdoor neemt de concurrentie toe. In de communicatiebranche is de vraag naar reclame verschoven van offline naar online door de ontwikkeling van digitalisering. Traditionele reclamebureaus gaan op zoek naar nieuwe verdienmodellen.

FINANCIËLE DIENSTEN

De verwachtingen die klanten hebben van bancaire diensten veranderen, vooral als gevolg van digitalisering. Er is een groeiende groep FinTech-bedrijven aan het ontstaan: jonge uitdagers van de gevestigde bancaire orde die vooral op basis van hun state-of-the-art-IT en de schaalbaarheid van hun dienstverlening vaak goedkopere alternatieven voor bankdiensten aanbieden. Ook de BigTechs, zoals Apple, Google, Facebook en Amazon, hebben de technologische infrastructuur en klantrelaties waarmee ze zich een positie in de waardeketen van banken verwerven. Bankieren blijft draaien om het veilig bewaren voor klanten van hun activa en de bijbehorende data; om het in stand houden van een betalingssysteem; om het bemiddelen tussen spaarders en leners en het absorberen van de risico’s die daarmee gepaard gaan. Wat nieuw is, is dat er aanbieders in de vorm van FinTech en BigTech zijn gekomen die klanten voor elk van deze kerntaken (of delen daarvan) alternatieven bieden die gebaseerd zijn op nieuwe technologieën. Voor elk van de genoemde kerntaken verwachten klanten een meer digitale bediening. FinTechs ontwikkelen hulpmiddelen zoals bijvoorbeeld applicaties waarmee financiële dienstverleners zich kunnen onderscheiden en waardoor de klantervaring verbetert, aan wettelijke eisen wordt voldaan, kosten omlaag gaan en de manier van werken in de backoffice verbetert. Klanten verwachten dat al hun financiële diensten online of mobiel beschikbaar zijn. Ze willen gebruiksvriendelijke dienstverlening op maat. En ze zoeken steeds vaker naar extra functionaliteit. Bijvoorbeeld voor hulp bij het beheren van hun financiën en om inzicht te krijgen in hun uitgaven. FinTechs spelen op veel gebieden in op deze nieuwe klantbehoeften (PWC2).

Er ontstaat behoefte aan een ander type (inkomens)verzekeringen, die passen bij een flexibele arbeidsmarkt waar minder vaste contracten zijn en mensen in toenemende mate afhankelijk zijn van meerdere inkomens. De flexibele schil van bedrijven wordt groter, het aantal zzp-ers neemt toe en werknemers verwisselen vaker van werkgever.   Ook neemt het aantal mensen toe die meerdere banen tegelijkertijd combineren. Voor verzekeraars betekent dit dat er veranderingen optreden ten aanzien van solidariteit en dat de behoefte aan maatwerk zal toenemen.

Collectieve inkomensvoorzieningen via de werkgever worden bijvoorbeeld minder voor de hand liggend. Deze veranderingen vereisen nieuwe producten en een nieuwe benadering van collectieven (TNO1).

In termen van ‘omdenken’ zou je kunnen zeggen dat een verzekeraar mensen en bedrijven niet ‘verzekert tegen risico’s’, maar ‘verzekert van mogelijkheden’. Zo zouden verzekeraars mensen kunnen verzekeren van een zorgeloze oude dag, van zorgeloze mobiliteit, of van arbeidsflexibiliteit. Kern is dat het dan niet enkel en alleen gaat om het bieden van een polis die risico’s afdekt, maar om het ontwikkelen van een veelomvattender en verstrekkender dienstenaanbod (TNO1).

Het gaat er bij verzekeringen om in de gehele customer journey van betekenis te zijn voor de klant.

“Bij de verkoop van een fiets word je door de verkoper gevraagd of je een fietsverzekering wil. Maar hoe weet jij nou of je een goede fiets hebt gekocht? Misschien had een verzekeraar daar wel bij kunnen helpen. Is die klant alleen op zoek naar een fiets of wil hij een vorm van mobiliteit of wil hij garantie op die mobiliteit als die fiets kapot is. Is dan een fietsverzekering nodig of mag het ook het recht op het gebruik van een scooter zijn of een leenfiets? Je zou als een verzekeraar een hele andere rol kunnen aannemen. Van betalen als er schade is naar voorkomen van schade. Het is voor een verzekeraar van waarde om op de voorgrond te zijn op het moment dat er echt schade is die de verzekeraar moet betalen. En op andere momenten meer op de achtergrond. Het gaat erom dat je als verzekeraar in ecosystemen gaat denken. En die klant echt centraal stelt.”
– Martijn Minkenberg, Verbond van Verzekeraars

Aangepaste verzekeringen zijn nodig, die specifiek zijn gericht op gevolgschade en bedrijfsschade als gevolg van cybercriminaliteit en uitvallende netwerken. Bedrijven kunnen niet meer zonder online dienstverlening en leunen sterk op ICT om efficiënt te opereren. De voortschrijdende integratie van ICT leidt op allerlei gebieden tot een toenemende aandacht voor de beveiliging van ICT-infrastructuren. Het zijn niet alleen cyberaanvallen die een risico vormen; het gebeurt ook dat verouderde systemen falen onder druk. Omdat deze (publieke) systemen vaak onderling verbonden zijn, kunnen effecten van falende IT zich snel verspreiden. Nieuwe soorten van dienstverlening kunnen ontstaan, waarbij verzekeraars bijvoorbeeld ondersteuning bieden in het hersteltraject na een cyber-incident (TNO1).

Door nieuwe verdienmodellen ontstaat ook een ander concurrentieel veld. 

“Wat je ziet is dat iedereen op zoek is naar verdienmodellen. Wat je ziet is dat accountants soms bedreigd worden door IT bedrijven. Die bieden dan softwarepakketten aan met adviesdiensten. Dat is concurrentie vanuit onverwachte hoek.”
– Bas van Bommel, Rabobank

 

Bas van Bommel, Rabobank

Bestaan banken in de toekomst nog in de huidige vorm? Apple heeft een bankvergunning. Dat is misschien apart, maar via Apple kun je via Apple pay betalen. Dat is een grote concurrent voor de bancaire diensten. De vraag is of dat soort bedrijven ook niet bancaire diensten gaan aanbieden straks.

JURIDISCH

Branchevreemde partijen waaronder accountants gaan juridische diensten aanbieden, waaronder advisering over bedrijfsopvolging of bedrijfsovername. Hierdoor neemt de concurrentie toe. Door het aanbieden van andere diensten staat ook het model van uurtje-factuurtje onder druk. Hoewel nog ruim 70 procent van de zaken op uurtarief wordt afgerekend, komen andere modellen steeds meer voor. Denk aan een abonnement, fixed pricing, prijsplafond en ‘blended rate’ (waarbij de uren van een stagiair tegen een lager tarief worden gedeclareerd). Dit is bevorderlijk voor de behoefte aan meer transparantie van de prijzen.

OFFICE

In de communicatiebranche is de vraag naar reclame verschoven van offline naar online door de ontwikkeling van digitalisering. Traditionele reclamebureaus gaan op zoek naar nieuwe verdienmodellen. Printbedrijven schuiven op naar multimediabedrijven. Ook neemt de concurrentie van buiten de sector toe. ICT-bedrijven mengen zich op markten die traditioneel waren voorbehouden aan communicatiebureaus (Rabobank1).

Impact beroepsonderwijs office

Door de verschuiving naar online moeten bedrijven in de communicatiebranche meer investeren in personeel met ICT-vaardigheden en de samenwerking met technologiebedrijven opzoeken. Het MKB is op zoek naar allround medewerkers die ook op het gebied van marketing en techniek één en ander begrijpen en uitvoeren. Studenten van nu zouden al veel meer opgeleid kunnen worden tot een T-shaped professional. T-shaped professionals hebben een diepgaande toewijding, specialistische kennis en vaardigheden in hun eigen expertise, het verticale deel van de T. Daarnaast bezitten ze vaardigheden en competenties om te verbinden met mensen uit andere disciplines, het horizontale deel van de T. Een T-shaped professional kijkt dus niet alleen vanuit het eigen referentiekader naar de situatie, maar kan dit ook benaderen vanuit het referentiekader van andere disciplines (Itacademy1).

“Je ziet dat de grotere bedrijven en bureaus iemand zoeken voor de specialistische functies, waarbij het wel van belang is, dat iedereen opgeleid wordt met een T-profiel. Dat betekent dat diegene over het verticale deel van de T een bepaald specialisme ontwikkelt. En over de horizontale as brede kennis heeft en de samenhang begrijpt tussen techniek, marketing en design binnen e-commerce.  In ons vak, puur digitaal, moet je snappen wat data is en hoe het werkt, en wat de impact van landingspagina’s is op conversies, dus breed georiënteerd zijn. Als marketeer moet je bijvoorbeeld begrijpen hoe een website technisch in elkaar steekt. En online heb je de mogelijkheid, naarmate ik je beter leer kennen, de content en de vormgeving meer op jou toe te spitsen. Dus die samenwerking tussen verschillende disciplines is enorm belangrijk. Stel je hebt drie studenten: marketing, techniek en design. In het eerste jaar doen ze hetzelfde en leren ze samenwerken in gezamenlijke projecten, uiteindelijk gaat designer verder in het maken van designs en visuele content, de marketeer in de marketingdiscipline en de techneut in programmeren.”
– Johan Keurentjes, De Nieuwe Zaak

“Realiseer je dat wat je graag doet, bijvoorbeeld administratieve handelingen verrichten, dat vind je misschien wel in elk beroep terug maar je moet ook iets anders kunnen. Als iemand daar nou heel handig in is, is dat te combineren. Wat kan de computer en wat dient de mens te kunnen? Een voorbeeld kan zijn een functie in de zorg waarbij een werknemer een deel van de tijd aan zorgtaken besteed en een ander deel de administratieve taken van het team. Zo ver zijn we nog niet maar het is te hopen dat we daar op die manier over gaan nadenken.”
– Marjolein ten Hoonte, Randstad

INHOUDSOPGAVE SECTORALE TRENDS ZD