[et_pb_section fb_built=”1″ custom_padding_last_edited=”on|desktop” _builder_version=”4.15.1″ background_color=”rgba(130,130,130,0.24)” background_image=”https:\/\/trendrapport.s-bb.nl\/zws\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sbb-zws-headers_0000_shutterstock_1936522507.jpg” background_blend=”multiply” custom_padding=”186px|100px|41px|100px|false|false” custom_padding_tablet=”” custom_padding_phone=”186px|25px|41px|25px|false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.15″ custom_padding=”27px|0px|88px|0px|false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.15″ global_colors_info=”{}” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_text _builder_version=”4.15″ text_font=”||||||||” header_font=”|700|||||||” header_text_align=”center” header_text_color=”#ffffff” header_font_size=”54px” header_line_height=”1.1em” header_font_size_tablet=”55px” header_font_size_phone=”35px” header_font_size_last_edited=”on|phone” header_text_shadow_style=”preset2″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.15″ background_color=”#f6f6f6″ custom_padding=”54px|0px|0|0px|false|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_row column_structure=”1_4,3_4″ use_custom_gutter=”on” gutter_width=”1″ _builder_version=”4.15″ background_color=”#ffffff” background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” custom_margin=”-100px|||” custom_padding=”50px|50px|35px|50px|false|false” custom_css_main_element=”|| display: -webkit-box;|| display: -ms-flexbox;|| display: flex;|| -webkit-box-align: center;|| -ms-flex-align: center;|| align-items: center;|| -webkit-box-orient: horizontal;|| -webkit-box-direction: normal;|| -ms-flex-direction: row;|| flex-direction: row;|| -ms-flex-wrap: wrap;|| flex-wrap: wrap;” border_color_all=”#da5124″ border_width_top=”10px” locked=”off” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”4.15″ global_colors_info=”{}” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_image src=”https:\/\/trendrapport.s-bb.nl\/zws\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/ZWS_A.G._Duurzame-wereld_Circulaire-economie.png” title_text=”ZWS_A.G._Duurzame wereld_Circulaire economie” align=”center” align_tablet=”center” align_phone=”” align_last_edited=”on|desktop” _builder_version=”4.15.1″ max_width=”75%” max_width_tablet=”50%” max_width_phone=”” max_width_last_edited=”on|desktop” module_alignment=”center” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”4.15″ global_colors_info=”{}” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_text _builder_version=”4.15″ text_font=”||||||||” ul_font=”||||||||” header_font=”|300|||||||” header_font_size=”43px” header_line_height=”1.2em” header_2_font=”||||||||” header_2_font_size=”35px” custom_padding_tablet=”25px||” custom_padding_phone=”” custom_padding_last_edited=”on|tablet” header_font_size_tablet=”38px” header_font_size_phone=”35px” header_font_size_last_edited=”on|phone” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”1_2,1_2″ _builder_version=”4.15.1″ background_color=”#ffffff” custom_padding=”0px|50px|50px|50px|false|false” border_color_bottom=”#da5124″ global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”1_2″ _builder_version=”4.15″ global_colors_info=”{}” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_text _builder_version=”4.15″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
\u2022<\/span> WAT HOUDT HET IN?<\/span><\/p>\n Circulaire economie gaat over het zo lang en effici\u00ebnt mogelijk (her)gebruiken van grondstoffen, materialen en producten om afval te voorkomen. In de sector ZWS bestaat afval vooral uit medicijn-, product- en productieafval. Om duurzame zorg te kunnen realiseren, besteden we in de praktijk meer aandacht aan juiste afvalscheiding, duurzame medische hulpmiddelen, reusables in plaats van disposables en hergebruik van plastic. Het tegengaan van verspilling in de zorg is ook vanuit financi\u00eble duurzaamheid van belang, denk aan tweedekans- en tweedehandsmedicatie<\/em>.<\/p>\n [\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.15.1″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n \u2022<\/span> WAT VERANDERT ER PER DOSSIER?<\/span><\/p>\n Bij ZWS ontstaan er diverse afvalstromen in de gehele keten. Die zijn te onderscheiden in de voor- en achterkant. Aan de voorkant draait het om goede inkoop, het juiste middel, de juiste hoeveelheden en een passende dosering voor de pati\u00ebnt (medicijnafval). Hierbij besteden we ook aandacht aan de verontreiniging van het (grond)water. Aan de achterkant kunnen we kijken naar medicatie die we niet gebruiken en die we moeten inleveren bij de apotheek (medicijnverspilling) (Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen, 2021).<\/p>\n [\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.15.1″ custom_padding=”0px||0px|||” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Geneesmiddelenresten in het water<\/strong> Juiste hoeveelheid en dosering bepalen [\/et_pb_text][et_pb_image src=”https:\/\/trendrapport.s-bb.nl\/zws\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sbb-zws-expert-blokken_0012_AG_Jaap-Haaksema.jpg” title_text=”sbb-zws-expert-blokken_0012_AG_Jaap Haaksema” align_tablet=”center” align_phone=”” align_last_edited=”on|desktop” _builder_version=”4.15.1″ locked=”off” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=”4.15.1″ text_font=”||||||||” text_text_color=”#ffffff” background_color=”#da5124″ custom_margin=”-27px||” custom_padding=”20px|20px|20px|20px|true|true” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n \u201cHet is natuurlijk de bedoeling dat de pati\u00ebnt wanneer de medicatie voor drie maanden is uitgeschreven, na drie maanden ook weer terugkomt omdat de pillen dan ook op zijn. Als je dan medicatie over hebt, is de medicatie niet goed geslikt. Als apotheek zitten we aan het begin van dit proces en gaan dan met de pati\u00ebnt in gesprek hoe dit te kunnen optimaliseren.\u201d<\/em> [\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.15.1″ hover_enabled=”0″ global_colors_info=”{}” sticky_enabled=”0″]<\/p>\n Targeted drug Naast het goed gebruiken van op maat geproduceerde medicatie biedt dit ook kansen in het afbouwen van medicatie. Niet alle medicatie kun je produceren op de doses die voor een pati\u00ebnt passend zijn. Hierdoor loopt de pati\u00ebnt de kans om langdurig medicatie te moeten blijven slikken, wat een verslaving kan veroorzaken of in stand houden. Op maat geprinte medicatie kan hier een oplossing voor bieden en onnodig produceren van medicatie verminderen.<\/p>\n Precision medicine<\/em><\/span><\/span> Trouw of onjuist voorgelicht Hulp bij juiste inname medicatie Het project \u2018Farmabuddy\u2019 heeft als doel de farmaceutische pati\u00ebntenzorg te verbeteren voor specifieke groepen en kwetsbare pati\u00ebnten, door apothekersassistenten als \u2018apotheekbuddy\u2019 in te zetten. Momenteel kunnen we farmabuddy\u2019s inzetten bij pati\u00ebnten in de palliatieve en terminale fase en bij parkinson- en dementiepati\u00ebnten. Apothekersassistenten krijgen informatie over diverse facetten van palliatieve zorg, dementie en parkinson. Daarnaast ontvangen zij praktische informatie en tools die ze in de praktijk kunnen inzetten om farmabuddyzorg te leveren (KNMP, 2021).<\/p>\n Goed overzicht, goed gebruik Groen vanbinnen en vanbuiten Verpakkingen Papieren bijsluiters vervangen door digitale variant Daarnaast heeft PharmaPartners de nieuwe module \u2018Digitaal Recept\u2019 beschikbaar gesteld voor alle apotheken in Nederland. Receptbriefjes hoeven niet meer geprint te worden, \u2018alle aanschrijfinformatie staat in \u00e9\u00e9n overzichtelijk scherm\u2019 (PharmaPartners, 2020).<\/p>\n [\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.15.1″ custom_padding=”0px||0px|||” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Inzameling geneesmiddelen [\/et_pb_text][et_pb_text disabled_on=”on|on|off” _builder_version=”4.15.1″ _module_preset=”default” background_enable_color=”off” custom_margin=”||||false|false” custom_padding=”15px||||false|false” border_width_top=”3px” border_color_top=”#da5124″ global_module=”7360″ saved_tabs=”all” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Scroll terug naar boven en lees verder in de tweede kolom<\/em><\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_2″ _builder_version=”4.15″ global_colors_info=”{}” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_text _builder_version=”4.15.1″ custom_padding=”0px||0px|||” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n \u201cGemeenten hebben een inzamelplicht voor het afval van burgers. Het is dan ook de landelijke trend dat gemeenten de kosten voor de afvoer van het ingezamelde medicijnafval op zich nemen en apothekers daar niet langer voor laten opdraaien. Een aantal gemeenten heeft nog niet daartoe besloten, bijvoorbeeld omdat zij de ingezamelde medicijnresten als bedrijfsafval zien. Met de inzameling daarvan heeft de gemeente geen actieve bemoeienis.\u201d<\/em><\/p>\n Apotheken zetten vaak posters of visualisaties op digitale schermen in om medicatiegebruikers eraan te herinneren overgebleven medicatie in te leveren.<\/p>\n Door de inzameling actief te stimuleren, bewustwording te cre\u00ebren over de hoeveelheid ongebruikte geneesmiddelen en die in kaart te brengen, kun je apothekers aan de voorkant stimuleren om de hoeveelheid ongebruikte geneesmiddelen te reduceren (door inkoopprocessen te optimaliseren) en dus ook verspilling van verpakkingen te voorkomen (Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen et al., 2019).<\/p>\n Retourbox \u201cIn onze hybride leerlijn leren onze studenten van de circulaire processen en innovaties van bedrijven uit de regio; vanwege corona ditmaal middels een aantal online (video) gastlessen. In deze video: partner Teva over medicijnafval en de retourbox.\u201d<\/em><\/p>\n [\/et_pb_text][et_pb_video src=”https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=R17RUNXDEmI” _builder_version=”4.15.1″ _module_preset=”default” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_video][et_pb_text _builder_version=”4.15.1″ custom_padding=”0px||0px|||” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Tweede leven medicijnen Hergebruik is nog niet zo eenvoudig Toch zijn er onderzoeken om te kijken hoe je medicatie wel kunt hergebruiken. De apotheek van het UMC Utrecht onderzoekt onder welke voorwaarden je (dure) medicijnen die niet gebruikt zijn, opnieuw kunt inzetten. Daarnaast hebben verpleegafdelingen onderzocht hoe ze retourmedicatie (medicijnen die teruggaan naar de apotheek en als afval worden aangemerkt) kunnen terugdringen. Oplossingen zijn:<\/p>\n Naast besparing op grondstoffen, energie en afval levert dit ook een aanzienlijke kostenbesparing op (Green Deal, 2019).<\/p>\n Daarnaast beginnen het St. Antonius Ziekenhuis, Radboudumc, Jeroen Bosch ziekenhuis, en UMC Utrecht met een jaar durende proef om dure oncologische\u00a0geneesmiddelen<\/a> die pati\u00ebnten thuis overhouden, opnieuw uit te geven. Dit gebeurt na een kwaliteitscontrole die de apotheek uitvoert. Het is voor het eerst dat men dit onderzoekt (Radboudumc, 2021).<\/p>\n \u201cWanneer de pati\u00ebnt medicatie overhoudt, wordt dit ingezameld door de apotheek en wordt de kwaliteit bepaald. Er wordt gecontroleerd of de verzegeling niet is verbroken, of de bewaartemperatuur niet is overschreden en er wordt naar de houdbaarheidsdatum gekeken. Medicijnen die aan alle kwaliteitscriteria voldoen, worden aan een andere pati\u00ebnt die hetzelfde medicijn nodig heeft verstrekt. Zo wordt voorkomen dat geneesmiddelen die niet zijn gebruikt en nog van goede kwaliteit zijn worden weggegooid.\u201d<\/em><\/p>\n Het project staat onder leiding van Charlotte Bekker van het Radboudumc. Zij evalueerde tijdens haar promotieonderzoek een ge\u00efmplementeerd her-uitgiftesysteem voor het post-expositie profylaxepakket (PEP) ter voorkoming van hiv. Het UMC Utrecht gebruikt dit systeem sinds vijf jaar al bij de hiv-medicatie die studenten meenemen naar Afrika.<\/p>\n \u201cZij hebben die alleen nodig als ze zich snijden of prikken en daardoor risico lopen op een infectie. In alle andere gevallen gaan de verpakkingen, 800 euro per stuk, terug naar het UMC voor hergebruik.\u201d<\/em><\/p>\n PEP werd verstrekt in een gesealde zak met een temperatuurlogger om de bewaartemperatuur te registreren. Het kon opnieuw worden uitgegeven als:<\/p>\n Over een periode van bijna 4 jaar kregen 379 studenten een PEP-pakket mee; ruim 75 procent daarvan was al eerder uitgegeven aan andere studenten. Zo kon men \u20ac 225.000 besparen (de kosten van het heruitgiftesysteem bedroegen \u20ac 15.000); een kostenbesparing van 74 procent (Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen et al., 2019).<\/p>\n Online marktplaats voor geneesmiddelen [\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.15.1″ custom_margin=”||0px||false|false” custom_padding=”0px||||false|false” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n [\/et_pb_text][et_pb_image src=”https:\/\/trendrapport.s-bb.nl\/zws\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/sbb-zws-expert-blokken_0011_AG_Jan-Willem-Beukers.jpg” title_text=”sbb-zws-expert-blokken_0011_AG_Jan-Willem Beukers” align_tablet=”center” align_phone=”” align_last_edited=”on|desktop” _builder_version=”4.15.1″ locked=”off” global_colors_info=”{}”][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=”4.15.1″ text_font=”||||||||” text_text_color=”#ffffff” background_color=”#da5124″ custom_margin=”-27px||” custom_padding=”20px|20px|20px|20px|true|true” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n \u201cDuurzaamheid is wel een dingetje. Als ik kijk naar afvalverwerking, dan valt de tandartspraktijk niet onder voorschriften zoals ziekenhuizen. Wij hebben niet echt medisch afval. Wij letten wel op het afvoeren van besmet materiaal of bijvoorbeeld oude amalgaamvullingen, die we apart moeten afvoeren. We hebben een installatie die het scheidt van het restafval. De disposables, watten, servetten, plastic bekertjes, dat moet eigenlijk wel anders. Vroeger hadden we een glazen beker naast de tafel, toen werd dat plastic. Als we teruggaan naar glas, kost dit extra tijd voor de schoonmaak en heb je te maken met hygi\u00ebnevoorschriften, dus het wringt.\u201d<\/em> [\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”4.15.1″ custom_padding=”0px||0px|||” locked=”off” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n Procesverandering om afval te voorkomen \u201cWe kunnen ons afvragen of pati\u00ebnten niet meer hoeven te spoelen, zodat je de plastic bekertjes niet nodig hebt. Door corona spoel ik nu de mond van de pati\u00ebnt met de waterspuit. De pati\u00ebnt hoeft dan niet meer te spoelen met een bekertje. Zo kan je nadenken over je handelingen.\u201d Inkoopproces \u201cWij hebben \u2018afzuigertjes\u2019 aan de stoel. Dat zijn plastic buisjes, maar die zou je ook wel van een ander materiaal kunnen maken. Daar heb ik zelf alleen niet zo veel invloed op. De fabrikant maakt de producten, ik koop deze alleen in.\u201d Energietransitie zelfstandig ondernemers [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=”4.15.1″ background_color=”#ffffff” custom_margin=”30px||” custom_padding=”50px|50px|50px|50px|true|false” border_color_bottom=”#da5124″ global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.15″ global_colors_info=”{}” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_text _builder_version=”4.15.1″ global_colors_info=”{}”]<\/p>\n \u2022<\/span> WELKE VOORBEELDEN ZIJN ER IN DE PRAKTIJK?<\/span><\/p>\n Meer weten over alles rondom duurzaamheid in de gehele medicatieketen? Lees hier<\/a> de inspiratiegids \u2018Op Weg naar een Duurzame Farmacieketen\u2019 (2020).<\/p>\nVOORKANT | MEDICIJNAFVAL<\/span><\/h4>\n
\u2022<\/span> APOTHEEK- EN DOKTERSASSISTENT<\/span><\/h4>\n
Jaarlijks belandt er ten minste 140.000 kilo aan geneesmiddelenresten in het water. Dit heeft een negatief effect op het milieu en bemoeilijkt de drinkwaterzuivering. De concentratie van geneesmiddelen in onze wateren zal de komende jaren verder toenemen, als gevolg van de vergrijzing en het daarmee samenhangende hogere medicijngebruik. En door klimaatverandering wegens fluctuaties in rivierafvoer. Het is ook een van de pijlers uit de Green Deal Duurzame Zorg 2.0 (Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen, 2021b).<\/p>\n
<\/strong>Om afval bij de pati\u00ebnt te voorkomen, is het belangrijk op een gerichte manier de juiste hoeveelheden in te kopen en de juiste dosering te geven, oftewel \u2018precision medicine<\/span><\/span>\u2019 (bron<\/a>) en \u2018targeted drug<\/span><\/span>\u2019 (bron<\/a>).<\/p>\n
– Jaap Haaksema, BENU Apotheek<\/p>\n
<\/em>Er zijn ontwikkelingen in het (op maat en doseringsgericht) printen van medicatie, zoals hier<\/a> is te lezen. Maar dat is nog niet de gebruikelijke werkwijze. In de praktijk blijkt dit een uitdaging, omdat apothekers afhankelijk zijn van de werkwijze van de leveranciers, de technologische mogelijkheden nog in ontwikkeling zijn en de zorgverzekeraars niet alle op maat geproduceerde medicatie vergoeden. Voor de pati\u00ebnt is dit vaak een te hoge kostenpost, waardoor het gebruik uitblijft (BNN VARA, 2021).<\/span><\/p>\n
<\/em>Voor pati\u00ebnten die (meerdere) medicaties voor een langere tijd gebruiken, is er de MediRol. Een rol met de afgesproken medicatie die op volgorde van innemen en per innamemoment aan elkaar is gekoppeld. De MediRol kan \u00e9\u00e9n geneesmiddel, een gelijk geneesmiddel of alle geneesmiddelen per innamemoment bevatten. Dit bevordert voornamelijk het gebruik en dient als controlemiddel voor de familie of (thuis)zorg (Spits, z.d.). De hoeveelheden op maat leveren is een eerste stap. Een persoonsgerichte dosering aanbieden is het vervolg.<\/span><\/p>\n
<\/strong>De apotheker moet de gebruiker van de medicatie van de juiste gebruiksinformatie voorzien. Hierbij wordt eigen inzicht gewaardeerd om te kunnen beoordelen of een gebruiker \u2018therapietrouw\u2019 of \u2018-ontrouw\u2019 is. Een groot deel van het afval ontstaat namelijk door slecht of niet goed gebruik van medicatie. Het doelmatig inzetten van medicatie kent echter knelpunten. Zo vallen de medicatiebeoordeling en farmaceutische zorg onder het eigen risico van de pati\u00ebnt. De pati\u00ebnt kan om financi\u00eble redenen afzien van de medicijnen die zijn voorgeschreven. En de wijzigingen in geneesmiddelen helpen niet mee om therapieontrouw te voorkomen en dus verspilling tegen te gaan. Apothekers zijn met huisartsen en senioren in gesprek met de overheid en zorgverzekeraars om het veelvuldig wisselen tussen generieke geneesmiddelen met eenzelfde werkzame stof tegen te gaan (KNMP, 2022).<\/span><\/p>\n
<\/strong>Soms vraagt een bepaalde levensfase of een ziekteverloop extra begeleiding. Zo ook medicatiegebruik. In de huidige openbare apotheekpraktijk verloopt het contact met deze pati\u00ebnten, hun mantelzorger(s) en de betrokken zorgverleners vaak ad hoc. Dit kan de effectiviteit en doelmatigheid van de farmaceutische pati\u00ebntenzorg verslechteren.<\/span><\/p>\n
<\/strong>Om effectief gebruik van medicatie verder te bevorderen, kun je ook aandacht besteden aan het inzichtelijk maken van (alle) medicatie voor de pati\u00ebnt. \u2018Mijn Geneesmiddel in Beeld\u2019, ontwikkeld door Teva, is een online overzicht waarin alle medicatie, afbeeldingen, innamemomenten, instructies en waarschuwingen te vinden zijn. Wie verschillende medicaties gebruikt, kan het overzicht in juist gebruik en inname verliezen. Mijn Geneesmiddel in Beeld laat letterlijk zien wat je gebruikt en hoe de medicatie er met verpakking er als geneesmiddel uitziet (Teva, z.d.).<\/span><\/p>\n
<\/strong>Daarnaast zijn er onderzoeken naar \u2018green pharmacy<\/span><\/span>\u2019 (bron<\/a>). Dit is nog geen oplossing, omdat een middel dat in de rioolwaterzuivering snel afbreekt, hoogstwaarschijnlijk ook snel afbreekt in het menselijk lichaam. Daar is een pati\u00ebnt niet bij gebaat, omdat de werking daardoor minder effectief is en er een hogere dosering nodig is, wat weer een averechts effect heeft op het milieu (Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen, 2021b). Wel blijven bedrijven onderzoek doen om de impact op het milieu te verlagen, ook wegens de formuleringen in de \u2018Green deal: Nederland op weg naar duurzame zorg\u2019 (2018).<\/span><\/p>\n
<\/strong>Naast op maat geproduceerde medicatie, biedt het inzamelen van verpakkingen ook een kans. De apothekers brengen zelf nauwelijks verpakkingen op de markt, maar zijn wel een belangrijk kanaal voor het retourneerproces. Aan consumenten vragen ze geneesmiddelrestanten zo veel mogelijk los in te leveren bij apotheken, net zoals de verpakkingen en etiketten. Er zijn diverse verpakkingsmaterialen die apotheken verzamelen, zoals gebruikte glazen flessen, kunststofverpakkingen (van spoel- en infusievloeistof en zakken) en doordrukstrips. Ook zamelt de apotheek naaldcontainers in met gebruikte naalden, in de categorie klein chemisch afval. Daarnaast ontdoen apotheken zich van de deelverpakkingen<\/span> (bron) waarin de producenten de producten aanleveren (Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen et al., 2019).<\/span><\/p>\n
<\/strong>Elk doosje voor medicatie bevat een papieren bijsluiter. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen onderzoekt samen met KNMP en geneesmiddelenbedrijven of het broninformatie over een receptgeneesmiddel (onder andere de bijsluiter) digitaal toegankelijk kan maken, bijvoorbeeld door het scannen van de verpakking via www.apotheek.nl. Ook met behulp van animatiefilmpjes stelt men deze informatie op een begrijpelijke manier beschikbaar. Het bedrijf Pharmi ontwikkelt bijvoorbeeld gevalideerde en betrouwbare digitale informatie (d.m.v. tekst, animaties en video\u2019s) die voor pati\u00ebnten altijd toegankelijk is. Dit moet beter gebruik van de medicatie en meer kennisoverdracht bevorderen (Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen et al., 2020).<\/span><\/p>\nACHTERKANT | MEDICIJNVERSPILLING<\/span><\/h4>\n
<\/strong>Overgebleven geneesmiddelen vallen in de categorie klein chemisch afval (kca). Die moet je apart inleveren. Dat kan bij de apotheek of de gemeentelijke milieustraat. In de praktijk blijkt de apotheek meer gebruikt dan de milieustraat. Voor een goede inzameling is samenwerking tussen apotheek, gemeente en de gebruiker van het medicijn cruciaal. Gemeenten zijn steeds meer bereid afspraken met apothekers te maken over de afvoer van ingezamelde medicijnresten. In het rapport \u2018KNMP onderzoek \u2013 Inzameling medicijnafval 2020\u2019 is te lezen hoe dit er in te praktijk aan toe gaat (KNMP, 2020).<\/p>\n
<\/strong>Veel apotheken verzamelen medicatie via de Teva Retourbox. Die biedt een makkelijke manier om de bezoeker van de apotheek te herinneren aan de retourmogelijkheden. En voor de apotheker is het gemakkelijk om medicatie op een veilige en laagdrempelige manier retour te nemen. Men kan lege of (half)volle doordrukstrips, tubes zalf of een flesjes drank inleveren (BENU Apotheek, z.d.). De Teva Retourbox is bij de opleiding apothekersassistent (MBO College Lelystad) een vast onderdeel van het curriculum (Stichting MVO-Regist, 2021).<\/p>\n
<\/strong>Verspilling van medicijnen is een groot probleem. Allereerst voor het milieu, omdat veel pati\u00ebnten hun overgebleven medicijnen thuis weggooien of door de wc spoelen. Zo komen allerlei giftige stoffen in grond- en oppervlaktewater terecht. Per jaar wordt zo\u2019n 100 miljoen euro aan medicijnen verspild. Zou je teruggebrachte medicijnen dan niet kunnen hergebruiken? Waarom geven we geneesmiddelen geen tweede leven? (Van \u2019t Hul, z.d.).<\/p>\n
<\/strong>In de praktijk speelt de wet- en regelgeving rondom veiligheid en kosten een grote rol in het kunnen hergebruiken van medicatie. Apothekers mogen opgehaalde medicatie niet opnieuw meegeven, omdat er geen bewijs is of de medicatie op een juiste manier is opgeslagen. Dit brengt veiligheidsrisico\u2019s met zich mee. Deze risico\u2019s zijn onder de huidige\u00a0wetgeving\u00a0de verantwoordelijkheid van de apotheker (KNMP, 2022).<\/p>\n\n
\n
<\/strong>Naast bovenstaande onderzoeken is PharmaSwap al een klein stapje verder. Het idee is een website waar apothekers ongebruikte, goed bewaarde geneesmiddelen aan andere apotheken kunnen verkopen (De Leeuw, 2021). Het initiatief bevindt zich nog in de pilotfase, waarbij (ziekenhuis)apotheken via een digitaal platform op een verantwoorde manier geneesmiddelen met elkaar kunnen uitwisselen om zo verspilling in de distributiefase te voorkomen. Op dit moment past het initiatief nog niet binnen de huidige wet- en regelgeving. Om het platform te gebruiken, heeft de vragende apotheker een recept nodig. Er nemen 200 apotheken deel en dat heeft inmiddels geleid tot een besparing van 119 verpakkingen met een totale waarde van 150.000 euro. Het initiatief heeft al 2 prijzen gewonnen: de prijs van de Meest Duurzame Zorgprofessional en de KNMP Innovatieprijs. De komende tijd onderzoekt men of ze dit initiatief binnen de wet- en regelgeving kunnen borgen (Pharmaceutisch Weekblad, 2021).<\/p>\n\u2022<\/span> TANDARTSASSISTENT<\/span><\/h4>\n
– Jan Willem Beukers, tandarts en ledenraadslid bij KNMT<\/p>\n
<\/strong>Voor de tandartsassistent spelen er ontwikkelingen in het anders inrichten van werkprocessen om eenmalig materiaalgebruik te verminderen en daardoor afval te voorkomen. Corona heeft laten zien dat processen anders kunnen; dit zou een positieve invloed kunnen hebben op verdere stappen.<\/p>\n
<\/em>– Jan Willem Beukers, tandarts en ledenraadslid bij KNMT<\/p>\n
<\/strong>Omdat andere bedrijven producten ontwerpen en produceren\u00b8 heeft de assistent\/tandarts hier geen invloed op. Maar je zou wel kunnen kijken of je plastic afzuigbuisjes van recyclebaar plastic of een ander materiaal kunt inkopen.<\/p>\n
– <\/em>Jan Willem Beukers, tandarts en ledenraadslid bij KNMT<\/p>\n
<\/strong>\u201cWanneer je een eigen praktijk opent of bezit, kun je kijken naar een gasloze praktijk of investeren in duurzame verlichting. Energie kun je opwekken door zonnepanelen te installeren en om energie te besparen, kun je je pand goed isoleren.\u201d
– <\/em>Jan Willem Beukers, tandarts en ledenraadslid bij KNMT<\/p>\n