Voorwoord & leeswijzer

Voorwoord & leeswijzer

Voorwoord

De veranderingen op de arbeidsmarkt gaan snel en hebben niet alleen gevolgen voor de context en de inhoud van beroepen, maar ook voor het aantal beroepsbeoefenaars. Eén van de wettelijke taken van SBB is het verzamelen en beschikbaar stellen van arbeidsmarktinformatie. Om hieraan bij te dragen is het van belang om op de hoogte te blijven van trends en ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Vanuit SBB is een trendmethodiek ingezet bestaande uit desk research, expert interviews en een digitale community (de ‘Deel je kennis community’). Met de digitale community zorgen we ervoor dat het trendonderzoek niet een momentopname is maar een dynamisch proces, waarbij we signalen van trends en nieuwe ontwikkelingen met elkaar blijven delen. Vanuit dit trendonderzoek achterhalen we met elkaar wat de ontwikkelingen betekenen voor het opleiden van vakmensen in het beroepsonderwijs. Trendonderzoek geeft niet alleen input voor de trendrapportage die nu voor u ligt, maar ook voor besluitvorming over:

  • vraagstukken die leven bij de sectorkamer/ marktsegmenten
  • aanpassingen kwalificatiedossiers
  • verdiepend beroepenonderzoek

In september 2018 is gestart met het trendonderzoek voor de sector Zakelijke dienstverlening en Veiligheid (ZDV). Dit heeft geleid tot veel informatie over trends en ontwikkelingen en de impact daarvan op opleidingen. De inzichten hebben we gebundeld in deze rapportage. Deze rapportage maakt duidelijk wat de belangrijkste ontwikkelingen zijn voor de sector en welke ontwikkelingen een uitdaging kunnen betekenen voor de invulling van het onderwijs.

Wilt u meer weten over of lid worden van de ‘Deel je kennis community’? Of heeft u vragen en/of opmerkingen over deze rapportage  mail dan naar deeljekennis@s-bb.nl.

Gerrit Vreugdenhil, voorzitter Sectorkamer Zakelijke dienstverlening en Veiligheid

We leven in bijzondere tijden. Arbeidsmarkt is booming: jongeren zijn nu nodig op arbeidsplaatsen die morgen veranderen, zo niet verdwijnen. Het onderwijs wil geen jongeren opleiden voor de vacatures die alleen morgen bestaan. We willen jongeren iets meegeven voor hun hele leven en de basis leggen waarmee zij zich kunnen blijven ontwikkelen: we noemen dat leven-lang-ontwikkelen. We weten dat die maatschappelijke opdracht niet eenvoudig is: de druk om nu te werken houdt jongeren zomaar af van leren. De vraag is hoe we daar slim op kunnen inspelen.

Leeswijzer

Het signaleren, volgen, analyseren van en anticiperen op trends en ontwikkelingen is noodzakelijk om te zorgen voor een goede aansluiting van beroepsonderwijs op het bedrijfsleven.

Trends geven richting aan welke koers er gevaren moet worden. Trends zijn ontwikkellijnen uit het verleden, die in het heden waarneembaar zijn en die in de toekomst waarschijnlijk invloed gaan hebben op de arbeidsmarkt. Trends geven de richting aan van veranderende waarden en behoeften op de arbeidsmarkt die in verschillende vormen verankerd raken bij bepaalde beroepsgroepen.

In dit trendrapport bespreken we de Demografische, Economische, Sociaal-culturele, Technologische, Ecologische en Politiek-juridische (DESTEP) ontwikkelingen. Per onderdeel van de DESTEP geven we eerst een algemeen beeld gevolgd door de ontwikkelingen die specifiek voor de sector Zakelijke dienstverlening en Veiligheid gelden. 

In het tweede onderdeel van het trendrapport bespreken we specifiek de belangrijkste trends voor de sector Zakelijke dienstverlening en Veiligheid. Per trend geven we een uitleg over de trend en bespreken we de impact ervan op het beroepsonderwijs.

In het derde onderdeel van het trendrapport tonen we kwantitatieve informatie (zoals aantal studenten, gediplomeerden, vacatures e.d.). Er zijn twee dashboards: één die cijfers toont over de beroepspraktijkvorming en één die cijfers toont over de arbeidsmarkt.

In dit rapport spreken we nog regelmatig van het ‘secretaresse vak’. Jongens werden afgeschrikt door de benaming secretaresse. En mede vanwege voortschrijdende digitalisering is dit vak sterk veranderd. De naam van het kwalificatiedossier secretariële beroepen en de twee kwalificaties daarin zijn gewijzigd, waardoor de naam van het beroep gender neutraal is geworden. Secretaresse wordt Office assistant en Managementassistent/ directiesecretaresse wordt Management assistant. Omdat de functienaam secretaresse (en de daarbij behorende inhoudelijke taken) nog in de literatuur wordt gebruikt hebben we die terminologie aangehouden.

 

In dit rapport hebben we ook inzichten opgenomen over de bibliotheekbranche. De bibliotheekmedewerker is een kwalificatie waar niet meer voor wordt opgeleid. Maar binnen de sector wordt wel gesproken over een eventueel nieuw keuzedeel dat relevant is voor een beroep zoals informatiemakelaar. Deze medewerker kan onder andere gaan werken in het domein van bibliotheken.

Onder het segment Zakelijke dienstverlening vallen de opleidingsrichtingen/beroepsgroepen Financiële diensten, Office en Juridisch. Gediplomeerden van deze opleidingen werken in alle bedrijfssectoren. Daarom gaan we hier zoveel mogelijk uit van beschikbare informatie over beroepsgroepen. Specifieke informatie op dat niveau is beperkt voorhanden. Het ROA presenteert kwantitatieve informatie in het Arbeidsmarkt Informatie Systeem (AIS). Deze informatie is beschikbaar op het niveau van bedrijfssector, beroepsgroep en opleidingstype. Voor de sector Zakelijke dienstverlening en Veiligheid (ZDV) zijn de volgende opleidingstypes en beroepsgroepen relevant:

ROA opleidingstypes
Zakelijke dienstverlening
– Mbo 2-3 commercieel, financieel en administratief
– Mbo 2-3 secretarieel
– Mbo 4 commercieel, financieel en administratief
– Mbo 4 secretarieel
Veiligheid
– Mbo 2-3 veiligheid
ROA beroepsgroepen*
Zakelijke dienstverlening
– Bedrijfseconomische en administratieve beroepen
Veiligheid
– Beveiligingspersoneel
– Militaire beroepen

*De indeling naar beroepsgroep betreft alle opleidingsniveaus.