Select Page

Voorwoord & leeswijzer

Voorwoord & leeswijzer

Voorwoord

De veranderingen op de arbeidsmarkt gaan snel en hebben niet alleen gevolgen voor de context en de inhoud van beroepen, maar ook voor het aantal beroepsbeoefenaars en voor nieuwe functies. Een van de wettelijke taken van SBB is het verzamelen en beschikbaar stellen van arbeidsmarktinformatie. Om hieraan bij te dragen, is het van belang om op de hoogte te blijven van trends en ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.

SBB heeft een trendmethodiek ingezet bestaande uit deskresearch, expertinterviews en validatiesessies met adviseurs praktijkleren SBB. We zorgen ervoor dat het trendonderzoek geen momentopname is, maar een dynamisch proces, waarbij we signalen over trends en nieuwe ontwikkelingen continu met elkaar blijven verzamelen. Vanuit dit trendonderzoek achterhalen we wat de ontwikkelingen betekenen voor het opleiden van vakmensen in het beroepsonderwijs. Trendonderzoek geeft niet alleen input voor de trendrapportage die u nu ziet, maar ook voor besluitvorming over

  • vraagstukken die leven bij de sectorkamer en marktsegmenten,
  • aanpassingen van kwalificatiedossiers en
  • beroepenonderzoek.

In oktober 2020 is gestart met deskresearch en het bespreken van de macrotrend om het trendrapport voor de sector Mobiliteit, Transport, Logistiek en Maritiem (MTLM) te vernieuwen. Dit heeft geleid tot veel informatie over trends en ontwikkelingen en de impact daarvan op werkzaamheden en vaardigheden. De inzichten hebben we gebundeld in deze rapportage. We tonen wat volgens inhoudsdeskundigen de belangrijkste ontwikkelingen zijn voor de sector en welke veranderingen een uitdaging kunnen betekenen voor de invulling van het onderwijs.

Heeft u vragen en/of opmerkingen over deze rapportage? Mail dan naar w.bekx@s-bb.nl

Wij hebben deze rapportage met zorg opgesteld en vormgegeven. Desondanks kunnen wij er niet voor in staan dat deze rapportage zonder gebreken of fouten is samengesteld. Zo heeft het coronavirus een grote impact op de samenleving en economie. Hoe de ontwikkelingen op langere termijn zijn is nog onzeker. De omschreven trends en ontwikkelingen zijn gebaseerd op informatie tot 1 april 2021. De huidige corona ontwikkelingen en hun mogelijke effect op onderwijs en arbeidsmarkt zijn nog niet te overzien en zijn niet in deze rapportage opgenomen.

Frits Gronsveld en Caroline Bekkering,
voorzitters sectorkamer Mobiliteit, Transport en Logistiek en Maritiem

We weten allemaal dat het werk in de sectoren Mobiliteit, Transport, Logistiek en Maritiem snel verandert. Deze trendrapportage brengt op een hele gestructureerde en leesbare manier de verbinding aan tussen generieke trends en de betekenis voor verschillende subsectoren: wat betekenen industrial robots voor het transport, hoe kan het gebruik van data voor de logistiek verder verbeteren, wat zal het effect zijn van de energietransitie in het maritieme cluster, wat is het effect van elektrificering en digitalisering in de automotive? Met behulp van dit trendrapport kunnen wij als opleiders en bedrijfsleven beter het gesprek voeren over de ontwikkeling van de opleidingen. Waar moeten we op inspelen? Hoe slaan we de brug tussen het werk van nu en hoe het er over 5 of 10 jaar uit zal zien? Hoe maken we onze studenten weerbaar voor deze ontwikkelingen? Hele mooie en belangrijke vragen en wij spelen als onderwijs en bedrijfsleven een belangrijke rol in het zoeken naar antwoorden. Dit rapport helpt ons daarbij.

Leeswijzer

Het signaleren, volgen, analyseren van en anticiperen op trends en ontwikkelingen is noodzakelijk om te zorgen voor een goede aansluiting van het beroepsonderwijs op het bedrijfsleven. Er is sprake van een trend als we een cluster van signalen identificeren. Trends geven richting aan van veranderende waarden en behoeften op de arbeidsmarkt, die in verschillende vormen verankerd raken bij bepaalde beroepsgroepen.

We zien in trendonderzoek trends terug op 3 niveaus: op mega-, macro- en microniveau. Megatrends zijn maatschappelijke ontwikkelingen op lange termijn die een robuuste basis hebben waardoor ze goed voorspelbaar zijn en veelal een langdurige impact hebben op de arbeidsmarkt. Macrotrends zijn ontwikkelingen op middellange termijn en een doorvertaling van de megatrends op marktsegmentniveau. Microtrends zijn de toepassingen op kwalificatie- of beroepenniveau. De microtrends zijn op korte termijn aan verandering onderhevig. In alle SBB-trendrapportages maken we gebruik van de omschrijving van de zes door SBB geformuleerde megatrends (smartification, co-botisering, verduurzaamde wereld, participatie-economie, humanisering en marktontschotting) en omschrijven we per rapport welke macrotrends op het marktsegment betrekking hebben.

In het eerste onderdeel van het trendrapport bespreken we de belangrijkste macrotrends voor Mobiliteit, Transport en Logistiek, Maritiem, Carrosserie, Luchtvaart en de Rail branche. Per trend geven we uitleg over de trend (Wat is het? Wat verandert er?), benoemen we voorbeelden van voorlopers en benoemen we de verwachte impact ervan op het werkveld.

In het tweede onderdeel van het trendrapport tonen we de economische ontwikkelingen en de kwantitatieve informatie (zoals aantal studenten, gediplomeerden, vacatures e.d.). Er zijn twee dashboards: cijfers over de beroepspraktijkvorming en cijfers over de arbeidsmarkt.